Het Nederlandse internationale privaatrecht (IPR) onderging diverse, soms structurele veranderingen. Centraal staat Boek 10 BW, begin deze eeuw nog een legen huls, maar sinds 2012 het wettelijke huis voor het grootste deel van het Nederlandse conflictenrecht. Daarvoor was haar inhoud verspreid over tal van afzonderlijke wetten. Daarnaast is de EU een enorme bron van conflictenrecht geworden. Met regelmaat worden voorstellen gepubliceerd voor nieuwe Europese IPR-verordeningen dan wel herziening van bestaande verordeningen.
De grote verscheidenheid in regelingen is een van de factoren die het bestuderen en toepassen van het IPR lastig maakt. Het vinden van de juiste regeling alsmede het bepalen van het toepassingsgebied van deze regeling en de verhouding tot andere nationale, Europese of internationale regelingen wordt – niet alleen door studenten – vaak als moeilijk ervaren. De hier aangekondigde bundel bevat niet minder dan 51 IPR-(gerelateerde) juridisch bindende teksten, bijgewerkt tot 1 augustus 2025. Zij betreffen het gehele palet aan inhoudelijke onderwerpen, zoals – naast Boek 10 BW – verspreide IPR bepalingen in de Boeken 1, 3, 6 en 7 BW en regelgevingen over naam, huwelijk, huwelijks- en relatievermogensrecht, kinder- en meerderjarigenbescherming, adoptie, alimentatie, erfrecht, overeenkomsten, vertegenwoordiging, onrechtmatige daad, rechtspersonen en trust. Daarnaast een tiental bronnen met formeel IPR, waaronder bevoegdheid, erkenning en tenuitvoerlegging, rechtshulp en, natuurlijk, faillissement, met de huidige Insolventieverordening (herschikking).
Het is een groot aantal, met een even grote verscheidenheid aan onderwerpen. Met de systematische wijze van presenteren en het aanbrengen van kantnoten in de kantlijn willen de auteurs (prof. Ten Wolde en UD en raadsheer Knot, beide van Universiteit Groningen) de bestudering en toepassing door IPR-studenten vergemakkelijken. Mijn inschatting is dat studenten (maar ook rechters of advocaten) zeker met deze bundel geholpen zijn. Wat van een bepaalde regeling wordt opgenomen blijft een lastige afweging. Ook de overwegingen (recitals) bij een bepaalde EU-verordening? Ook de tekst van (Nederlandse) uitvoeringswetten? De “kale” tekst van een verordening of een verdrag, zonder recitals, maakt de bundel minder geschikt voor gebruik door de rechtspraak, die de achterliggende bedoeling van de bepaling willen doorgronden (c.q. in een rechtsoverweging willen verwerken). Dat geldt denk ik ook voor masterstudenten die een IPR-scriptie willen schrijven.
Studenten zullen zeker door hun begeleidende docent bij de hand worden genomen. Er zijn ook behulpzame handboeken van Van Calster (zie https://bobwessels.nl/blog/2016-04-doc2-van-calster-on-pil/ (waarvan een 3e druk in 2021 verscheen), een rechtsvergelijkend “Tekst and Cases” boek van Cuniberti (https://bobwessels.nl/blog/2022-06-doc2-cunibertis-2nd-ed-of-conflict-of-laws-a-comparative-approach/) en het handboek van de eerste bewerker van de aangekondigde bundel, Ten Wolde (zie https://bobwessels.nl/blog/2022-01-doc4-handboek-ipr/).
Kortom, de geïnteresseerde (aankomende) jurist kan aan de slag. En het is dan erg praktisch om de IPR-teksten onder handbereik te hebben.
M.H. ten Wolde, J.G. Knot, Nederlands Internationaal Privaatrecht. Wetten, Verdragen en Verordeningen 2025/2026, Zutphen: Uitgeverij Paris. ISBN 9789462513839.
Noot: dit boek ontving ik kosteloos van de uitgever met het verzoek om het aan te kondigen of te bespreken op mijn blog op www.bobwessels.nl.